Onderzoek: jongeren voelen zich schuldig over vliegen, maar stappen wél het vaakst het vliegtuig in

Landelijk, 27 januari 2026 – Jongeren voelen zich vaker schuldig over vliegen dan andere leeftijdsgroepen, maar stappen tegelijkertijd het vaakst het vliegtuig in. Dat blijkt uit onderzoek van Voja Travel onder 1.000 Nederlanders. De uitkomsten laten een opvallende tegenstelling zien: juist bij de groep waar het bewustzijn over de impact van vliegen het grootst is, verandert het reisgedrag nauwelijks. Daarnaast leeft vliegschaamte niet overal in Nederland even sterk en speelt ook politieke voorkeur een rol.

Uit het onderzoek blijkt dat een kwart van de Nederlanders gemiddeld één keer per jaar vliegt, waarbij een retourvlucht als één keer telt. Ongeveer 10% vliegt vaker, gemiddeld twee keer per jaar. De meest frequente vliegers zijn te vinden in de leeftijdsgroep van 18 tot 34 jaar.

Jongeren vliegen het meest én voelen zich het vaakst schuldig

Jongeren voelen zich vaker schuldig over vliegen dan andere leeftijdsgroepen. Zo ervaart bijna een op de drie (31%) van de 18- tot 24-jarigen vliegschaamte, bij 25- tot 34-jarigen gaat het zelfs om 35%. Tegelijkertijd zijn dit juist de leeftijdsgroepen die gemiddeld het vaakst het vliegtuig pakken.

Volgens gedragsexpert Dirkje van der Ven is dit een bekend psychologisch mechanisme. ‘’Dat jongeren zich schuldig voelen en toch blijven vliegen is heel menselijk. Dit spanningsveld heet cognitieve dissonantie: het ongemakkelijke gevoel dat we ervaren wanneer onze overtuigingen en ons gedrag met elkaar botsen. In plaats van ons gedrag aan te passen, praten we het vliegen vaak voor onszelf goed. Bijvoorbeeld door de gevolgen te bagatelliseren; ‘Zo erg zal het wel niet zijn’, ‘Die vliegtuigen gaan toch wel, of ik nu mee ga of niet’.”

Grote regionale verschillen

Ook regionaal zijn de verschillen in vliegschaamte groot. In de Randstad wordt vliegschaamte het vaakst ervaren, met name in provincies als Utrecht en Noord-Holland. In andere delen van het land speelt dit gevoel nauwelijks een rol. Zo geeft in Zeeland maar liefst 88% van de ondervraagden aan vliegen geen enkel probleem te vinden. Ook in Drenthe en Flevoland zegt een ruime meerderheid zich zelden of nooit schuldig te voelen over vliegen.

Vliegschaamte hangt samen met politieke voorkeur

Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat vliegschaamte niet alleen samenhangt met leeftijd en regio, maar ook sterk beïnvloed wordt door politieke voorkeur. Zo is het gevoel over vliegschaamte verdeeld over het politieke landschap. Kiezers van Volt, de Partij voor de Dieren en GroenLinks ervaren het vaakst dat schuldgevoel bij vliegen. Toch vliegen kiezers van die partijen niet significant minder. Aan de andere kant voelen veel kiezers van PVV, JA21 en FVD zich nooit bezwaard over hun vliegreizen.  

Weinig steun voor hogere vliegtaks

Wanneer het op extra kosten voor vliegen aankomt, is er weinig steun voor een hogere vliegtaks. Slechts 27% van de Nederlanders steunt een hogere vliegtaks voor middellange en lange afstandsvluchten, terwijl het merendeel (43%) het helemaal geen goed idee vindt. 

Ook de bereidheid om extra te betalen voor duurzamer vliegen blijft beperkt. Zo wil 43% van de Nederlanders helemaal niet bijbetalen voor een ‘klimaatneutrale’ vlucht. Een iets kleinere groep (40%) staat hier wel voor open, maar alleen als de extra kosten laag blijven. Slechts 14% is bereid om, ongeacht het prijsverschil, extra te betalen.

“Zodra duurzaam gedrag kosten met zich meebrengt, wordt het lastiger om bij ons gevoel te blijven. Dan wint de korte termijn, zoals prijs en gemak, sneller van langetermijndoelen zoals klimaatimpact”, aldus Dirkje van der Ven.

Het volledige onderzoek naar vlieggedrag en vliegschaamte onder Nederlanders is hier te vinden.